Tera'dan Notlar

İşsizlik oranı teşviklerin etkisiyle düşük kalıyor… 

Türkiye’de Nisan ayında işsizlik oranı, geçen yılın aynı ayında %13 iken 0,2 puan azalarak %12,8 olarak gerçekleşti. Bir önceki ay ile kıyaslandığında ise arındırılmamış işsizlik oranının 0,4 puan gerilediği görülmektedir. Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı ise geçen yılın aynı ayına göre 0,1 puan azalarak, bir önceki aya göre ise 0,7 puan artarak %13,8 seviyesinde açıklandı. Arındırılmış verilere göre genç nüfusta işsizlik oranı %26,6 olurken; tarım dışı işsizlik ise %16,1 seviyesinde gerçekleşti.

 

Kıyaslanabilir dönemler olan Nisan 2019 – Nisan 2020’ye baktığımız zaman ilgili dönemler arasında işgücüne katılım oranında arındırılmış verilerle 5,7 puanlık düşüş olduğu görülmektedir. 2019’un benzer döneminde 32 milyon 612 bin kişi olan işgücü, Nisan 2020’de 29 milyon 620 bin kişi olmuştur. İşgücüne katılım oranı ise %53,2’den %47,5’a gerilemiştir. Yine mevsim etkilerinden arındırılmış verilere bakıldığında; istihdam oranı geçen yılın aynı dönemine göre 4,8 puan azalarak %41 olurken, mevsim etkilerinden arındırılmış istihdamda ise önceki aya göre 968 bin kişilik bir azalma söz konusudur. Bu dönemde, ekonomik faaliyete göre mevsim etkilerinden arındırılmış istihdam, tarım sektöründe 34 bin kişi, sanayi sektöründe 164 bin kişi, inşaat sektöründe 123 bin kişi, hizmet sektöründe 647 bin kişi azaldı.

Şu anda birçoğu ücretsiz izne çıkarılmış olan ve pratikte çalışmayan kişilerin işsiz tanımına girmiyor olması nedeniyle, resmi olarak işsiz sayılanların ve çalışmayanların arasındaki fark açıktır. Mart ayının sonundan itibaren hükümetin istihdamı korumak için devreye soktuğu kısa çalışma ödeneği desteği, işten çıkarma yasağı, ücretsiz izin desteği gibi önlemler ile işsizlik, teşviklerin devrede olduğu süre boyunca çok dramatik bir yükseliş rakamsal olarak göstermeyecektir. Öte yandan, söz konusu istihdam desteklerinden yararlanan çalışan sayısının 4,5 milyonu aşkın olması itibariyle özellikle teşvikler sonrası döneme ilişkin olarak işgücü piyasası açısından istihdam kaybı riski söz konusudur. Sanayi göstergeleri, kredi talebi gibi öncü göstergeler pandeminin en kötü şok etkilerinin yaşandığı Nisan döneminden sonra iyileşmeye işaret etse de, ekonominin daralma pozisyonundan en azından yavaşlama pozisyonuna geçebilmesi için normalleşmenin sürdürülebilirliği önem arz etmektedir.

 

Haziran sonu itibariyle kısa çalışma ödeneği ve işten çıkarma yasağı gibi desteklerin 1 ay daha uzatıldığını görmekteyiz. Teşviklerin süresinin ihtiyaç duyulursa ilave bir şekilde uzatılması, işgücü piyasasındaki gerçek etkilerin görülmesini de daha sonraya bırakacaktır. Pandemi dönemi sonrasında bile şirketlerin yeni yatırım ve istihdam yaratma anlamında eskiye göre daha yavaş kalacak olması durumu söz konusu olacaktır. Bu özellikle işgücüne katılımı ve yeni iş pozisyonları açılmasını sınırlayabilir. Bu da 2020 yılı boyunca işsizlik oranının yüksek kalmaya devam etmesi anlamına gelecektir.

Her türlü soru ve öneriniz için arastirma@terayatirim.com mail adresinden bize ulaşabilirsiniz.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. 

Burada yer alan bilgiler halka açık kaynaklardan veya Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından güvenilir addedilen diğer kaynaklardan derlenmiştir. Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin söz konusu bilgi ve görüşlerde meydana gelebilecek değişikliklerden yatırımcıları haberdar etme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. bu bilgilerin veya bu bilgilere dayalı olarak yapılan tahmin, çıkarım veya görüşlerin doğruluğu, tamlığı veya uygunluğuna ilişkin açık veya zımni hiçbir beyan veya taahhütte bulunmamaktadır. Burada yer alan hiçbir bilgi Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. veya başka bir şirket tarafından veya onlar adına her hangi bir kimseye, her hangi bir menkul kıymetin alınması veya satılması yönünde her hangi bir icap veya davet teşkil etmez. Bu rapor onu hazırlayan analistlerin raporda bahsedilen menkul kıymetlere ve şirketlere ilişkin kişisel görüşlerini içermektedir. Yatırımcılar burada bahsedilen şirketlerin menkul kıymetlerine ilişkin her hangi bir yatırım kararını, kendi özel yatırım amaçları ve mali durumlarını göz önünde bulundurarak, o şirket tarafından onaylanmış izahnameyi, sirküleri, kendi araştırmalarını ve bağımsız danışmanlarından aldıkları tavsiyeleri temel alarak yapmalıdır. Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş., herhangi bir tarafın uğrayacağı doğrudan/dolaylı, maddi/manevi zararlar da dahil olmak üzere ancak bunlarla sınırlı kalmaksızın, hiçbir sorumluluk veya yükümlülük kabul etmez .